Hardangerfjord boottocht: een uur op het water verslaat een dag op de weg

Noorwegen heeft veel fjorden en ze zijn niet uitwisselbaar. Hardanger is de agrarische fjord: de zuidhellingen krijgen zon die weerkaatst wordt op het water en beschutting van de bergen, en er worden al eeuwenlang appels, peren, pruimen en kersen verbouwd. Het is het grootste fruitteeltgebied van het land, en drie weken in het voorjaar staat alles tegelijk in bloei.

Het is ook de watervalfjord. Boven het binnenste uiteinde ligt Hardangervidda, het grootste bergplateau van Europa, en het water dat eraf komt heeft maar één kant op: naar beneden. Vøringsfossen bij Eidfjord valt ongeveer 182 meter naar beneden. Steinsdalsfossen bij Norheimsund heeft een wandelpad dat achter het water langs loopt. En de RIB-tochten nemen je mee onder kleinere watervallen die geen naam, geen weg en geen uitkijkplatform hebben.

Dan zijn er de armen. Fyksesund, bij Norheimsund, is een paar honderd meter breed met een brug over de monding en wanden die recht omhoog gaan. Osafjorden bij Ulvik is nog rustiger. Dit zijn de plekken waar een kleine boot kan komen en een cruiseschip niet, en dat is de reden om een RIB te boeken in plaats van de fjord vanaf de weg te bekijken.

En boven de zuidoever, Folgefonna: de op twee na grootste gletsjer op het Noorse vasteland, met daaronder een smeltwatermeer in de kleur van antivries.

Je verzamelt op een kade in een dorp van een- of tweeduizend inwoners. Pakken, reddingsvesten en brillen worden uitgedeeld en gaan over je eigen kleding; aantrekken duurt twee minuten en ziet er belachelijk uit, wat deel van de pret is.

De eerste negentig seconden gaan langzaam door de ligplaatsen, en dan gaat het gas open. Een RIB vaart comfortabel dertig knopen, en het dorp is vrijwel meteen achter je verdwenen. Wat volgt is een corridor: fjordwand aan één kant die duizend meter omhooggaat, water zo vlak dat het die wand weerspiegelt, en de boot zo dicht bij de rots dat je varens uit de scheuren ziet groeien.

Ergens halverwege vaart de schipper de boot onder een waterval door. Dat is geen metafoor. De motor valt terug, de boeg zwaait naar binnen, en je zit in de nevel met je capuchon op en iedereen schreeuwt. Het is het moment dat iedereen fotografeert en dat niemand goed op de foto krijgt.

Dan de smalle arm, waar het water stil wordt en de wanden zich sluiten, en meestal een stop met de motor uit. Een minuut volledige stilte in een fjord is iets vreemds en gedenkwaardigs, en elke schipper hier weet dat je die moet krijgen.